على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3882
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و قل ( vaqel ) و ( vaqol ) ص . ع . بز كوهى بر كوه برآمده . وقلة ( vaqlat ) ا . ع . خسته مقل . ج : وقول . وقلة ( vaqlat ) ص . ع . رجل وقلة الراس : مردى كه سروى بسيار كوچك باشد . وقلة ( vaqalat ) ا . ع . واحد و قل يعنى يك سنك و يك شاخه بريدهء از درخت كه بن آن باقى باشد . وقم ( vaqm ) م . ع . وقمه وقما ( از باب ضرب ) : چيره شد بر وى و مقهور كرد او را . و وقم العدو : شكست داد آن دشمن را و نيك خوار كرد آن را و سخت غمگين نمود آن را . و وقم الدابة : باز داشت آن ستور را و كشيد عنان وى را تا بايستد . و وقم القدر : فرو نشانيد جوشش ديك را . و وقمت الارض وقما ( مجهولا ) : خورده شد گياه آن زمين و پا سپرده شد . وقنات ( voqn t ) ع . ج . وقنة . وقنة ( voqnat ) ا . ع . آشيانه مرغ . و چاهك در زمين و يا در پشت پشته . ج : وقنات . وقواق ( vaqv q ) ا . پ . نام جزيرهاى . و يا نام كوهى كه در آن معدن طلا فراوانست و بطور افسانه گويند در آن كوه درختى است كه بار آن به شكل آدمى و ديگر حيوانات باشد . وقواق ( vaqv q ) ا . ع . مرد بد دل و ترسو . و نام درختى كه از آن دوات سازند . و نام شهرى . وقواقة ( vaqv qat ) ص . ع . رجل وقواقة : مرد ياوه سراى پر حرف . وقوب ( voqub ) م . ع . وقب وقبا و وقوبا . ر . وقب . وقوحة ( voquhat ) م . ع . وقح وقاحة و وقوحة . ر . وقاحة . وقود ( vaqud ) ا . ع . هيزم و فروزنيهء آتش و پدپود و پده . وقود ( voqud ) م . ع . وقد وقدا و وقدا و وقودا . ر . وقد ( vaqd ) و ( vaqad ) . وقور ( vaqur ) ص . ع . آهسته و بردبار ، مذكر و مؤنث در وى يكسان است . يق : رجل وقور و امراة وقور . وقورة ( voqurat ) م . ع . وقر وقرا و وقورة . ر . وقر . وقوع ( voqu ' ) م . ع . وقع الشئ يقع وقوعا ( از باب فتح ) : افتاد آن چيز . و وقع القول على القوم : واجب گرديد آن قول بر آن گروه . و وقع الحق : ثابت گرديد حق . و وقعت الابل : فرو خفتند شتران . و وقعت الدواب : به زانو در آمدند آن ستوران . و وقع الربيع بالارض : فرا گرفت بهار زمين را . و وقع الطائر على شجر او ارض : فرود آمد آن مرغ از هوا بر درخت و يا بر زمين . و وقع فى فلان وقوعا و وقيعة : سب نمود و عيب كرد فلان را . و وقع الصيد فى الشرك وقوعا : در دام افتاد آن صيد . و وقع زيد فى ارض فلاة : در بيابان افتاد زيد . و وقع على الجارية : مجامعت كرد آن كنيزك را . و وقع فلان من كذا و عن كذا : از آن كار افتاد فلان . و وقع بالقوم وقيعة و وقوعا : جنك انداخت ميان آن قوم . و وقعته بالميقعة : تيز كردم آن را بفسان . و وقعت الدابة : داغ وقاع كردم بر سرين و يا بر سوى ران آن ستور . و وقع فى يده ( مجهولا ) : خوار گشت و ندامت كشيد . وقوع ( voqu ' ) ص . ع . ج . واقع . وقوع ( voqu ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بروز و ظهور و اتفاق و پيوست و حصول و حدوث . و وقوع يافتن : حاصل شدن و ظاهر گشتن و پديد آمدن . و نادر الوقوع : چيزى كه كمتر اتفاق افتد . وقوعات ( voqu ' t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حوادث و اتفاقات و سرگذشتها . وقوعى ( voqu'i ) ص . پ . مأخوذ از تازى - حقيقى . وقوف ( voquf ) ص - ع . ج . واقف . وقوف ( voquf ) ا . ع . ايستادگى خلاف جلوس كه نشستگى باشد . و ذو الوقوف : نام اسبى . وقوف ( voquf ) م . ع . وقف وقفا و وقوفا . ر . وقف را . و وقف القارى على الكلمة وقوفا : تعليم كرد قارى مواضع وقف كلمه را . و وقف على المعنى : احاطه كرد بر معناى آن . و وقف عليه : آگاه شد بر آن . وقوف ( voquf ) ا . پ . مأخوذ از تازى - توقف و ايستادگى و آزمايش و آزمودگى . و دانش و آگاهى و بصيرت و خبرت و فهم و ادراك و اطلاع و زيركى . و اهل وقوف و يا با وقوف و يا صاحب وقوف : آزموده و مجرب و كاردان و كار آزموده و دانا و حاذق و هنرمند و با اطلاع و هوشيار و زيرك . و بىوقوف : بىاطلاع و كار نكرده و بىخبر از كار و بىتجربه . و وقوف يافتن : اطلاع حاصل كردن . وقوفدار ( voquf - d r ) ص . پ . با وقوف . وقوفيت ( voqufiyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تجربه و آزمايش و دانش و اطلاع و آگاهى . وقوق ( vaq - vaq ) ا . پ . آواز سك و عوعو و وكوك .